پرونده

کاسه‌ زیرِ نیم‌کاسه فنگ‌شویی!

سر و کله فنگ‌شویی و ابزار عجیب آن مانند کاسه تبتی که به تازگی زیاد آن را می‌بینیم، از کجا پیداشد و چطور فروش وسایلی از این دست یک کاسبی پررونق را رقم زده‌است؟

نویسنده : اکرم انتصاری | روزنامه‌نگار

فنگ‌شویی یک فلسفه و فن باستانی چینی است که طرفداران آن معتقدند می‌توان با نوعی چیدمان و دکوراسیون طبق قوانین آن، انرژی منفی را از بین برد و در عوض انرژی مثبت، ثروت و هزار و یک چیز دیگر را به خانه و محل کار آورد. سال‌ها از ورود علم فنگ‌شویی به ایران می‌گذرد، کتاب‌های زیادی درباره آن ترجمه و منتشر شده و طرفدارانی هم پیدا کرده‌است. پای فنگ‌شویی به سینمای ایران هم باز شده است.به طور مثال «نارنجی پوش» زنده‌یاد داریوش مهرجویی یکی از فیلم‌هایی‌ است که فنگ‌شویی در آن، یکی از نقش‌های اصلی فیلم را بازی می‌کند. این فیلم درباره یک عکاس حرفه‌ای مطبوعات است که به شدت تحت تاثیر یک کتاب فنگ‌شویی قرار می‌گیرد و به خاطر آن زندگی پرچالشی را تجربه می‌کند. از قصه و فیلم که بگذریم فنگ‌شویی در ایران این روزها دارد به ژانر‌های خیالی و عجیب نزدیک و نزدیک‌تر می‌شود. خیلی‌ها زیر سایه آن، دم‌و‌دستگاهی راه انداخته‌اند و با استفاده از اطلاعاتِ کم مردم و به نام فنگ‌شویی هر روز کاسبی‌شان را رونق می‌دهند. اما واقعیت چیست و چطور باید حواس‌مان را جمع‌کنیم تا تحت تاثیر آن، از واقعیت جهان دورنشویم. در پرونده امروز در دنیای فنگ‌شویی چرخی زدیم تا ببینیم در آن‌ چه می‌گذرد و فنگ‌شویی کجای ماجراست؟

علم یا شبه علم؟ چی یا چی؟!

حرف حساب فنگ‌شویی چیست؟ دانشمندان فنگ‌شویی را به عنوان یک علم می‌شناسند؟ این‌ها سوالاتی‌ است که شاید درباره این موضوع در ذهن‌تان بچرخد. ادعای فنگ‌شویی این است که انرژی یا نیروی حیاتی به نام «چی» وجود دارد که روی زندگی انسان‌ها تاثیرگذار است. طرفداران فنگ‌شویی همیشه آن را به عنوان یک علم به مردم معرفی‌می‌کنند اما واقعیت همین است و علم هم این موضوع را می‌پذیرد؟ راستش تابه‌حال با وجود همه ادعاهای مروجان فنگ‌شویی هیچ شواهدی برای علمی بودن و وجود «چی» که پایه و اساس فنگ‌شویی است، وجود ندارد. این موضوع باعث ‌شده‌است فنگ‌شویی به شکل امروزی آن در ردیف شبه‌علم‌ها به حساب‌بیاید و سوال‌شود که وقتی اصلی‌ترین اصل فنگ‌شویی در هاله‌ای از ابهام است تکلیف دیگر ادعاهای کوچک‌ و بزرگی که درباره آن می‌شود چیست؟ با وجود این، ما باز هم گشتیم تا بیشتر و بهتر از فنگ‌شویی سردربیاوریم و یکه به قاضی نرفته‌باشیم.

فنگ‌شویی از آسیا تا آمازون

شاید باورتان نشود ولی این‌روزها، صنعت فنگ‌شویی در هیچ‌جا مانند هنگ‌کنگ پرطرفدار نیست. فنگ‌شویی به درون کوچک‌ترین خانه‌های این کشور هم راه‌ پیدا کرده‌است و مردم هر روز این موضوع را در زندگی اجتماعی و تجاری خود تمرین‌می‌کنند. گفته‌می‌شود در بعضی از شهرهای هنگ‌کنگ که یک کشور خودمختار و جزیره‌ای در جمهوری خلق چین است، بیش از 10هزار استاد فنگ‌شویی مشغول به کار هستند. در حالی که جمعیت کل این کشور 7.5میلیون نفر است. البته فنگ‌شویی سال‌هاست از مرزهای آسیایی گذشته و به یک صنعت چند صدمیلیاردی در سراسر جهان تبدیل شده‌است. می‌گویند مهاجران آسیایی که ریشه‌های چینی داشتند فنگ‌شویی را به تمام نقاط جهان برده‌اند و همین باعث‌شده فنگ‌شویی دیگر یک رمزوراز باستانیِ چینی نباشد و در جهان هم طرفدارانی برای خودش دست‌وپا کند. یک‌ جست‌و‌جوی ساده در سایت آمازون نشان‌می‌دهد بیش از هزار جلد کتاب فنگ‌شویی به زبان انگلیسی در این سایت وجو‌ددارد که این مقدار در مورد کتاب‌های دست‌دوم بیشتر نباشد کمتر هم نیست. حتی نمادهای فنگ‌شویی مانند فیل، عود و دستبندهای سنگی هم در این سایت در فهرست فنگ‌شویی قراردارد. موضوعی که در سایت‌های جهانی دیگر هم اتفاق‌می‌افتد، میلیون‌ها آدم از کتاب‌ها و ابزار فنگ‌شویی بازدید‌می‌کنند و شاید با درجه‌های مختلفی از این موضوع تاثیرمی‌گیرند.

با طبیعت هم‌فرکانس شو و خلاص!

فنگ‌شویی یکی از موضوعاتی‌ است که خیلی‌وقت‌ها بیشتر از اسمش استفاده‌می‌شود تا رسمش! خیلی از فروشگاه‌های مجازی با فروش اقلامی به اسم فنگ‌شویی و جذب ثروت، سلامت و آرامش رویا می‌فروشند و مردم را ترغیب‌می‌کنند تا حداقل یکی از نمادهای فنگ‌شویی را در خانه داشته‌باشند. فروش کاسه تبتی و باکس‌های فنگ‌شویی که به تازگی در فضای مجازی رونق گرفته، شاهد این ادعا هستند. این باکس‌ها که اقلام موجود در آن متفاوت است شامل کاسه تبتی، پالوسانتو (چوبی خوشبو که به آن چوب مقدس هم گفته می‌شود)، رودراکشا (هسته میوه نوعی درخت خاص شبیه بلوبری که در ارتفاع خاصی رشد می‌کند)، شمع موم عسل، فندک، نمک هیمالیا (یک نمک معدنی و ضدعفونی‌کننده) و اقلامی از این دست هست که یک باکس با همه این اقلام تا 2میلیون تومان برای خریدار آب می‌خورد. صاحبان فروش، این باکس‌ها را یک هدیه منحصر به فرد می‌دانند که می‌تواند علاقه‌مندان به فنگ‌شویی را غافلگیر کند. آن‌ها معتقدند با استفاده از کاسه تبتی به سرعت با طبیعت هم‌فرکانس می‌شوید و آرامش پیدا می‌کنید.

16میلیون هزینه دفع انرژی‌های منفی!

کاسه‌های تبتی را همه‌جا می‌شود پیدا کرد؛ از سایت‌ نیازمندی‌ها و سایت‌های بزرگ خریدوفروش آنلاین، گرفته تا مغازه‌های فروش لوازم تزیینی و... . این کاسه‌ها که از آن حرف‌می‌زنیم شامل یک کاسه و یک مضراب استوانه‌ای شکل است و قیمت‌های متفاوتی هم دارند. گران‌ترین کاسه تبتی که در یک سایت بزرگ خریدوفروش آنلاین پیدامی‌کنم 16میلیون تومان است. یک مضراب و رینگ دارد و فروشنده مدعی‌ است این کاسه یک کیلو و 900گرمیِ دست‌ساز ترکیبی از هفت فلز طلا، نقره، مس، آهن، قلع، سرب و روی است و به همین دلیل ارتعاشات آن می‌تواند به راحتی انرژی‌های راکد و منفی را دفع‌کند. یک کاسه 14میلیونی هم با همین مشخصات پیدامی‌کنم. کاسه بعدی با قطر 22 سانتی‌متر حدود 10میلیون قیمت‌گذاری شده و توضیحاتش در مورد جنس و کارایی، موبه‌مو شبیه قبلی‌هاست. کاسه‌های تبتی مدل‌های ارزان‌تری هم دارند که کمترین آن‌ها در این سایت 490هزار تومان است. جست‌وجو در سایت‌های مختلف نشان می‌دهد کاسه‌های تبتی بین 650 تا 800 هزارتومان محبوب‌ترند و بیشتر خریداری می‌شوند. به یک سایت نیازمندی‌ها هم سرمی‌زنم. تعداد کاسه‌های تبتی در حد نو و کارکرده که برای فروش گذاشته‌شده‌اند، کم نیستند و قیمت‌شان معمولا کمتر از 4میلیون تومان است.

نسخه‌پیچی با اعداد و ادویه ثروت!

بعضی چیزها آن‌قدر عجیب و غریب‌اند که باورش برای آدم سخت است. شخصی که از آن حرف می‌زنم یکی از طرفداران پروپاقرص فنگ‌شویی و کائنات است. همیشه و همه جا می‌خواهد بقیه را با این موضوع آشناکند و هیچ‌وقت هم دست‌بردار نیست. برای مثال تحت تاثیر توصیه یک صفحه فنگ‌شویی رمز کارت بانکی‌اش را عوض کرده‌است چون اعدادی هستند که از نظر او با خودشان برکت می‌آورند. این توصیه‌ها را به این شکل نوشته: فراوانی ثروت 1454، روزی رسانی 1199 و برکت بیشتر 1249. یعنی حتی احتمال نمی‌دهد این رمزها هرچقدر خوب باشند به راحتی می‌توانند زمینه سرقت را فراهم‌کنند. می‌گوید :«به من گفته‌اند اگر این عددها را برای رمز کارت بانکی انتخاب‌کنی وقتی کارت را در دستگاه خودپرداز می‌گذاری این کد برایت انرژی می‌فرستد و قدرتش وارد جریان زندگی‌ات می‌شود!» همین‌قدر عجیب و باورنکردنی. البته این تنها نسخه‌‌ای نیست که او اجرا می‌کند. بنا به توصیه همان صفحه، معتقد است چوب دارچین در فنگ‌شویی نماد و ادویه ثروت است و هر شنبه یک رول دارچین را روی آتش می‌گذارد تا حسابی بسوزد و از این طریق انرژی منفی را دفع و ثروت را جذب‌کند.

کشتی ثروت در شمال غربی!

کنجکاو می‌شوم تا بیشتر از چیزهایی که به عنوان وسایل فنگ‌شویی استفاده‌می‌شود سردربیاورم. اسماج‌های مختلف که با گیاه‌هایی مانند رزماری، گل محمدی، اکالیپتوس و لیمو خشک برای سوزاندن نخ‌پیچ شده‌اند، استفاده از گیاهانی مانند لاکی بامبو که با خودش شانس می‌آورد و پاچیرا که به گیاه ثروت معروف است و بادزنگ‌های فلزی از دیگر نمادهای عجیب فنگ‌شویی است. کشتی ثروت، همان کشتی‌های بادبانی ماکتی هم یکی دیگر از ابزار پرطرفدار فنگ‌شویی است که طرفداران آن معتقدند با گذاشتن این کشتی در جهت جغرافیایی شمال غربی و جنوب شرقی محل‌کارتان باعث سفرهای زیاد و سرعت‌گرفتن انرژی خودتان، می‌شوید. بازار فروش سنگ‌های مخصوص فنگ‌شویی هم داغ است. در صفحه‌ای که خودش را فروشنده سنگ و جواهر مخصوص فنگ‌شویی معرفی‌کرده‌است چرخی می‌زنم. هر سنگی که دل‌تان بخواهد دارد از سنگ درمان تیروئید تا میگرن تا سنگ‌های ماه‌ تولد برای جذب و افزایش ثروت. جالب این که سنگ‌های مثلا درمانی در این صفحه همگی برچسب فول انرژی و کاملا تخصصی خورده‌اند و فروشنده معتقد است با خرید و استفاده از آن‌ها چاکرا خورشیدی یا به عنوان مثال چاکرای گلو برای درمان تیروئید باز می‌شود. حتی دستبندهایی هم دارد که ترکیبی از سنگ ثروت و شهرت و درمان است و در آن از رودراکشا هم استفاده شده‌است. عجیب این که این صفحه مدعی صدور شناسنامه برای محصولات سنگی‌اش است. مانده‌ام اگر این بیماری‌ها این‌طور قابل درمان است چرا مطب پزشکان متخصص هیچ‌وقت خالی از آدم نیست؟

فنگ‌شویی خانه هم می‌پذیریم!

در حالی که هر دفعه چیزهای عجیبی راجع به فنگ‌شویی می‌بینم، به صفحه‌ای برمی‌خورم که درباره راه‌ورسم فنگ‌شویی توضیحات مفصلی داده‌است. خانمِ فنگ‌شو بیشتر از 1500 دنبال‌کننده دارد و کارش را متافیزیکی می‌داند. این یکی از نمونه‌های عجیب بازاری‌ است که از آن گفتم و زیر سایه فنگ‌شویی رونق‌گرفته. کلاس‌های آنلاین و حضوری دارد و سفارش فنگ‌شویی مجازی و حضوری هم قبول می‌کند. برای مثال پلان خانه را می‌گیرد و جهت‌های جغرافیایی را در آن مشخص می‌کند و می‌گوید جای این وسیله در شمال شرقی خانه نیست در جنوب خانه است! فنگ‌شویی حضوری هم به این شکل پیش می‌رود که فرد به خانه مشتری می‌رود و راهکارهایی برای فنگ‌شویی به او می‌دهد. برای مثال لامپ لوسترها همیشه باید تمیز باشد، در خانه گل مصنوعی نباشد و اگر فرد می‌خواهد از آن استفاده‌کند در فلان جهت جغرافیایی باشد و استفاده از چوب در آشپزخانه‌ای که در فلان جهت جغرافی نیست غم و اندوه می‌آورد و از این دست داستان‌ها. حتی این خانم در یکی از مراجعه‌های حضوری خود به خانه زوجی که منتظر تولد فرزندشان بودند به تعداد عروسک‌ها ایراد گرفته‌بود چون به نظر او استفاده زیاد از عروسک یعنی دارید به کائنات پیام می‌دهید که من هنوز بچه هستم. عجیب‌تر تعرفه‌ها بود که برای فنگ‌شویی حضوری یک میلیون و 200هزار تومان، فنگ‌شویی مجازی 660 هزار تومان و دوره یادگیری فنگ‌شویی 2میلیون و 220هزارتومان باید بپردازید.

با این ابزارها از دنیای واقعیت فاصله می‌گیرید

دلایلی روان‌شناسانه برای این که چرا نباید از ابراز فنگ‌شویی و امثال آن انتظار معجزه داشته باشیم

اسما صابری | روان‌شناس -امروزه با توجه به این که نیازهای کاذب بازار، به سمت ابزارهای مختلف فنگ‌شویی کشیده‌شده، بهتر است این ابزارها و نوع استفاده آن‌ها را بررسی کنیم. همه این ابزارها در نوع خودش کمک‌کننده خواهند بود چون ما را به لحظه حال دعوت می‌کنند؛ اما باید بدانیم که این ابزارها همه ماجرا نیستند و نمی‌شود با اجرای آن‌ها یک شبه پولدار شد یا انرژی‌های مثبت را جذب کرد و قس علی هذا... .

واقعیت و قدرت‌تان را نادیده‌نگیرید

بعضی از مردم ابزارهای فنگ‌شویی یا ابزاری را که با این عنوان به فروش می‌رسند، شبیه چوب جادوگری می‌دانند که قرار است همه مشکلات را حل‌کند، در صورتی که روان ما امری پیچیده‌تر است و نیاز به کار تخصصی دارد. اگر از این ابزارها در یوگا استفاده می‌شود، به عنوان ابزاری برای تمرین یعنی استفاده درستی اتفاق می‌افتد اما اگر ابزارهای ساده‌ای که در اختیار بشر قرار گرفته‌اند تا زیستن را راحت‌تر کنند به عنوان ابزار‌هایی برای معجزه مورد استفاده قرارمی‌گیرند، باید برگردیم و به مدل استفاده از آن فکر کنیم. افراد زیادی با این ابزارها از دنیای واقعیت فاصله می‌گیرند و تنها راه نجات را در آن‌ها خلاصه‌می‌کنند. این یعنی ما در تلاش هستیم تا واقعیتی را که شاید برای ما مشکل است، نادیده بگیریم و به دنیای خیالات پا بگذاریم. بیایید چند تیتر درشت را که امروزه خیلی در فضای مجازی دیده می‌شود، مرورکنیم. تقویت عشق با سنگ، توصیه فنگ‌شویی برای افزایش درآمد، راهکارهای فنگ‌شویی برای مستجاب شدن دعا، با جابه‌جایی‌های ساده در وسایل خانه ثروتمند شو. همه این تکنیک‌ها انسانیت و عمق خلقت بشریت را با مطرح‌کردن راهکارهای ساده زیر سوال می‌برند و قدرت انسان را نادیده می‌گیرند. باید بدانید که ابزارها برای بالا بردن کیفیت زندگی بشر هستند نه همه داستان. خیلی از افراد از این ابزارها برای درمان اختلالات روانی یا حل‌کردن مشکلات‌شان استفاده می‌کنند و بعضی کسب‌و‌کارهای کلانی را برای خودشان دست‌و‌پا کرده‌اند. بهتر است بدانید ما برای حل مشکلات یا درمان اختلالات روانی به روش‌هایی نیاز داریم که پشتوانه علمی قوی‌تری داشته باشد و با این روش‌های مقطعی نباید خود را از واقعیت زندگی دور کنیم.