دو کلمه که در تمام زبان‌ها هستند
دو کلمه که در تمام زبان‌ها هستند
انسان‌ها با حدود 7 هزار زبان زنده صحبت می‌کنند که در تمامی آن‌ها معادل‌هایی برای اشاره به اشیای دور و نزدیک وجود دارد
در حال حاضر انسان‌های ساکن سیاره ما به حدود هفت هزار زبان زنده صحبت می‌کنند. دانشمندانی که اخیراً در حال پژوهش بر روی این موضوع بودند، به نکات مشترک بین زبان‌ها بیشتر از تمایزات علاقه داشتند و این علاقه آن‌ها را به کشف دو کلمه کوچک رساند که به نظر می‌رسد به‌طور جهانی در تمام زبان‌ها وجود دارد: «این» و «آن».
قدیمی‌ترین کلمات ثبت شده
به‌گزارش «آی‌اف‌ال‌ساینس» پروفسور کنی کاونتری، نویسنده اصلی مطالعه از دانشگاه ایست آنگلیا، در بیانیه‌ای توضیح داد که هدف از مطالعه، دانستن این موضوع بود که چگونه گویندگان گستره وسیعی از زبان‌های مختلف از قدیمی‌ترین کلمات ثبت‌شده در همه این زبان‌ها استفاده می‌کنند؛ ضمایر اشاره به فاصله‌های دور و نزدیک، مانند «این» یا «آن». برای انجام آزمایش، گروهی متشکل از ۴۵ محقق از سرتاسر جهان حدود هزار گویشور به ۲۹ زبان مختلف را استخدام کردند. محققان تلاش کردند تا گویشوران انتخاب‌شده دامنه وسیعی از خانواده‌های زبانی مختلف، از زبان‌های انگلیسی، ایتالیایی و نروژی گرفته تا تلوگویی، ویتنامی و سلتال را در بر بگیرند. گویشوران اطلاع نداشتند که تمرکز اصلی پژوهش بر کلمات به‌کاررفته توسط آن‌هاست.
آزمایشی جالب
در زبان انگلیسی از «This» برای توصیف اشیایی استفاده می‌شود که از نظر فیزیکی در فاصله نزدیک قرار دارند و برای اشیایی که دورتر هستند «That» استفاده می‌شود. در زبان فارسی ما به‌جای This از «این» و برای That از معادل «آن» استفاده می‌کنیم. بااین‌حال، مشخص نبود که آیا جداسازی ضمایر بر اساس فاصله‌ها در تمامی زبان‌های مختلف و نامرتبط یکسان است یا خیر. محققان برای انجام آزمایش صحبت‌کنندگان را در کنار میزی قرار دادند که برخی اشیا با رنگ‌ها و شکل‌های مختلف روی آن بود. برای هر زبان، اشیاء مورد استفاده در رنگ‌هایی ارائه شد که از نظر زبانی به وضوح متمایز می‌شدند و اطمینان حاصل شد که نام‌های این اشکال در زبان‌های جنسیتی مانند آلمانی همگی از یک جنسیت واحد باشد.
منشأ تکاملی اولیه ضمایر
سپس اشیا در فاصله‌های مختلف جابه‌جا شدند: در دسترس گویشور، دور از دسترس وی و در دسترس محقق مقابلش، یا دور از دسترس هر دو طرف. هر بار که شیء در مکان متفاوتی قرار می‌گرفت از گویشور درخواست می‌شد که شیء را به زبان خودش با استفاده از رنگ، اسم و ضمیر اشاره توصیف کند. به عنوان مثال، بگوید «این مثلث زرد». پس‌از گردآوری و تجزیه‌وتحلیل آماری داده‌ها، نتیجه واضح بود. کاونتری توضیح داد که در تمام زبان‌های آزمایش، کلمه‌ای مانند «این» برای اشیا در دسترس و کلمه‌ای مانند «آن» برای اشیا دور از دسترس وجود دارد. ممکن است این تمایز منشأ تکاملی اولیه ضمایر اشاره به عنوان اشکال زبان‌شناسی را روشن کند.
معمایی برای زبان‌شناسان
زبان در طول زمان همواره در حال تغییر و تکامل است. این پرسش که آیا گویشوران زبان‌های مختلف راه‌های مختلفی برای برقراری ارتباط با موقعیت مکانی اشیای مشترک دارند یا خیر و این‌که در طرز تفکر آن‌ها هر چیزی دقیقاً چه معنایی دارد، همیشه در میان زبان‌شناسان مورد بحث بوده است. اما نویسندگان مطالعه توضیح می‌دهند که مطالعه فعلی اولین در نوع خود است و به‌طور اختصاصی تمایز میان ضمایر اشاره دور و نزدیک را تحلیل می‌کند. شاید این پژوهش جدید بتواند راهکاری برای حل بحث طولانی‌مدت یادشده به همراه داشته باشد. ما در تهیه این مطلب از «زومیت» کمک گرفتیم اما یافته‌های مطالعه در نشریه Nature Human Behavior منتشر شده است.
به نام آن که به من آموخت عشق را تا دوست روز بهم گفت :