جابه‌جایی در شهر به سبک پرنده‌ها!
پرونده
جابه‌جایی در شهر به سبک پرنده‌ها!
ویدئویی از یک «جت پک» در شبکه‌های اجتماعی جهان پربازدید شده است؛ از وسایلی گفتیم که پیش‌بینی می‌شود در آینده نزدیک، انقلابی در حملونقل رقم بزنند
چند روزی می‌شود که در پلتفرم‌های رسانه‌های اجتماعی بحث‌هایی درباره یک ویدئو شکل گرفته که منبع اصلی انتشار آن «تیک‌تاک» است. در این ویدئو یک تحویل‌دهنده غذا در امارات نشان داده می‌شود که بسته‌ای را از طریق هوا با وسیله‌ای به نام «جت پک» به مشتری تحویل می‌دهد. این روش انقلابی جدید در تحویل بسته، بحث‌هایی را ایجاد کرده و کنجکاوی‌هایی را برانگیخته است که آیا این روش می‌تواند در دیگر نقاط جهان هم کار کند؛ به‌ویژه در آفریقا که روش‌های تحویل زمینی معمول دشواری‌های خاص خود را دارد. شرکت خدمات و تحویل هوایی «نون» مدعی شده است که خدمات خود را در شهرهای ابوظبی، دبی و دیگر شهرهای امارات با زمان تحویل تنها ۱۵دقیقه ارائه می‌دهد. با این حال به‌نظر می‌رسد که چنین بلندپروازی‌هایی نگرانی‌هایی را هم در پی داشته است. مثلا آیا حرکت چنین وسایلی بالای سر شهر می‌تواند اختلالی در ترافیک هوایی آن محسوب شود؟ یا این که درخصوص مباحث مربوط به حریم خصوصی آیا قوانینی برای این پرندگان درنظر گرفته شده است؟ پیشتر چنین وسایلی برای تفریح در مکان‌های محدود وجود داشته و البته همچنان هم وجود دارد، ولی کاربردی شدن آن‌ها باز شدن یک بحث دیگر را در پی خواهد داشت. از همه این موارد که بگذریم، بازهم پرسش‌های فراوانی پیش‌روی ما خواهد بود. شرایط فرود و پرواز آسان و بدون خطر در مناطقی که دارای کوچه‌ها و خیابان‌های باریک هستند، چگونه است و وضعیت جوی تا چه اندازه روی حرکت آن ها تاثیرگذار خواهد بود. هم اکنون قیمت پایه یک دستگاه «جت پک» ۴۰۰هزار دلار است، تا شما مشغول ضرب کردن هستید، این را هم اضافه کنیم که با ۴۰۰هزار دلاری که برای خرید چنین وسیله نقلیه‌ای پرداخت می‌شود، آیا ارزش دارد از آن برای ارسال یک پیتزا استفاده کرد؟ این تازه بدون درنظر گرفتن دستمزد راکب یا خلبان چنین وسیله‌ای است که آن هم طبیعتا از دستمزد یک پیک موتوری بیشتر خواهد بود! در پرونده امروز زندگی‌سلام به تاریخچه این وسیله نقلیه و احتمال فراگیر شدن آن در آینده خواهیم پرداخت. همچنین به چند وسیله نقلیه دیگر اشاره خواهیم کرد که احتمالا در آینده، انقلابی در این حوزه رقم خواهند زد.
مزیت‌های قطار مرتفع
قطار «کترپیلار» که موفق به کسب جایزه طراحی قطار شهری شده، پیش‌بینی می‌شود عصر جدیدی را در سیستم حملونقل عمومی رقم خواهد زد. پایه‌های ریل به کار رفته در طراحی این قطار شهری به جای این که بر روی زمین باشند و فضای وسیعی را اشغال کنند، بر روی کمان‌هایی سوار شده‌اند تا این سیستم بتواند بدون اشغال فضای زیاد بر روی زمین، مسافران را به مقصد خود برساند. برخلاف مونوریل‌های سنتی، کمان‌های نازک قطار کترپیلار مناظر زیبای شهر را نمی‌پوشاند که این خود یکی دیگر از مزیت‌های این سیستم است. طراحی این سیستم حمل و نقل عمومی را شرکت Jacob Innovations بر عهده داشته که سال 2020 میلادی موفق به کسب 28 جایزه در رقابت‌های مختلف در حوزه علمی و فناوری شده است.
تغییر شکل به هواپیما، کشتی و قطار
یکی از خاص‌ترین طراحی‌های سیستم حملونقل عمومی در جهان، بی گمان سیستم Clip-Airs است. این سیستم حملونقل که به نام «ماژولار» شناخته می‌شود، شامل کپسول‌هایی است که بسته به پیکربندی آن، می‌تواند اقدام به حمل مسافر یا بار کند. این وسیله به گونه‌ای طراحی شده تا روی زمین، هوا و حتی روی آب قابلیت حرکت داشته باشد! «ماژولار» می‌تواند به راحتی از هواپیما به کشتی یا حتی قطار تغییر شکل دهد و افراد را در سریع‌ترین و البته خاص‌ترین حالت ممکن به مقصد برساند. حیرت‌انگیز است که ماژول‌ها می‌توانند به راحتی از روی یک کامیون به قطار و بعد از آن به یک هواپیما متصل شوند! در تمام این مدت، مسافران می‌توانند سر جای خود بمانند و به سفرشان ادامه دهند و بدون ترس و نگرانی از مناظر پیش روی‌شان لذت ببرند، غذا بخورند و در امنیت کامل استراحت کنند و بخوابند. البته باید گفت که هنوز هیچ زمان قطعی برای رونمایی از این وسیله در رسانه ها، مطرح نشده است.
تونل‌های شناور زیر آب
معمولا برای رفتن به آن طرف دریا با خودرو، باید ساعت‌ها رانندگی کرد و تمام مسیر را دور زد اما راه‌حلی که نروژی‌ها برای آن پیدا کرده‌اند، به نظر می‌رسد که در آینده نزدیک تمام دنیا را فراخواهد گرفت و در کشورهای دیگر هم کاربردی خواهد شد. نروژ کشوری است که ابداعات زیادی در زمینه سیستم حملونقل عمومی دارد. مسئولان این کشور در حال طراحی سیستمی هستند که به عنوان اولین تونل های شناور زیر آب شناخته خواهد شد. این کشور ۱۱۰۰ فلات و آب‌دره را در خود جای داده که این، کار را برای حمل و نقل ساکنان آن کمی مشکل کرده است و به همین دلیل، ساخت تونل های شناور و معلق در زیر آب برای دسترسی به دیگر نقاط آن، توجیه‌پذیر خواهد بود. این تونل ها تا ۳۰ متر پایین‌تر از سطح آب قرار خواهند گرفت و عرض آن ها به اندازه‌ای است که دو خط جاده درون شان کشیده می‌شود. انتظار می‌رود این پروژه ۲۵ میلیارد دلاری تا سال ۲۰۳۵ تکمیل شود.
از اتوبوس‌های خودران تا استرادلینگ
طرح اتوبوس‌های الکتریکیِ خودران توسط کمپانی مرسدس‌بنز در سال گذشته میلادی رونمایی شده، اما هنوز به تولید انبوه نرسیده است. این اتوبوس‌ها، دوربین و سنسورهای متعددی دارد، به کمک فناوری به صورت خودران حرکت می‌کند و مصرف سوخت بسیار پایینی دارد. در این بین و از آن جایی که چینی‌ها همیشه ایده‌ای برای معرفی دارند در سال 2010 به منظور کاهش ترافیک در کشورشان نوع جدیدی از اتوبوس را معرفی کردند که با سایر وسایل حملونقل عمومی بسیار تفاوت داشت! اگرچه این طرح در ابتدا مورد توجه و حمایت متخصصان این حوزه قرار نگرفت، اما طولی نکشید که تولیدکنندگان چینی تصمیم گرفتند نمونه اولیه این اتوبوس را تولید و برای آزمایش وارد خیابان‌ها کنند. «اتوبوس استرادلینگ» یک وسیله نقلیه بسیار بزرگ و آن قدر بلند و عریض است که خودرو‌ها به راحتی می‌توانند از زیر آن عبور کنند! شاید این اتوبوس در ظاهر بسیار عجیب باشد، اما می‌تواند در مدت کوتاهی ترافیک را به شکل قابل توجهی کم کند؛ چراکه می‌توان با اتصال چهار دستگاه از این اتوبوس‌ها به یکدیگر 1200 نفر را به راحتی جا‌به‌جا کرد و راننده اتوبوس و دیگر رانندگان خودروهای سواری بدون ایجاد مزاحمت برای هم در مسیر خود حرکت کنند. علاوه بر این، پیش‌بینی می‌شود اتوبوس استرادلینگ حدود یک پنجم دیگر وسایل حملونقل زمینی هزینه داشته باشد، اما هنوز فراگیر نشده است.
هواپیماهای الکتریکی
همان‌طور که اختراع جت و هواپیما انقلابی در صنعت حملونقل بود، هواپیماهای الکتریکی هم می‌تواند صنعت هوایی را حسابی تکان دهد. این هواپیماها به جای موتورهای درون‌سوز و پرآلاینده، موتورهای الکتریکی دارند که انرژی خود را از پیل‌های سوختی، سلول‌های خورشیدی، برق‌بی‌سیم یا باتری می‌گیرند. رویای پریدن با هواپیمای الکتریکی از دهه 1970میلادی به پرواز درآمده است. هم اکنون این هواپیماها به صورت آزمایشی به پرواز درمی‌آیند و وارد سیستم حملونقل عمومی نشده‌اند، اما می‌توانند تاثیر شگفت‌انگیزی در میزان تولید آلاینده داشته باشند، آن را به صفر برسانند، خطر سقوط و انفجار را کم کنند و به طورکلی کم‌صدا و تمیزتر از هواپیماهای فعلی باشند. استارتاپ‌های بزرگ دنیا در حال کار برای ساخت هواپیماهای الکتریکی با ظرفیت بالا برای جابه‌جایی مسافران هستند، اما هنوز هیچ‌کدام از هواپیماهای الکتریکی نتوانسته‌اند امتیاز لازم برای جابه‌جایی مسافران را دریافت کنند.
کشتی‌هایِ پنل خورشیدی
بیشتر سیستم‌های حملونقل جدید که قرار است جای نمونه‌های قبلی خود را بگیرند، نگاه ویژه‌ای به نوع سوخت و آلایندگی کمتر دارند. اصلا به همین دلیل است که با آمدن‌شان سیستم‌های حملونقل متحول می‌شود. همان‌طور که می‌دانیم بیشتر کشتی‌هایی که این روزها روی امواج دریا و اقیانوس‌ها شناورند از سوخت فسیلی برای حرکت استفاده می‌کنند. در چند سال گذشته، استفاده از گزینه‌های جایگزین و همان سوخت‌های تجدیدپذیر مانند انرژی خورشیدی مورد توجه شرکت‌های بزرگ و کوچک دنیا قرار گرفته است. با توجه به این که بزرگ‌ترین کشتی با پنل خورشیدی جهان سفر خود به دور دنیا را با موفقیت به پایان رساند هر روز مدل‌های جدیدی از کشتی‌های مجهز به منبع انرژی خورشیدی، رو می‌شود. همان‌طور که پیداست این کشتی‌ها برای پیمایش دریا و اقیانوس از پنل‌های خورشیدی که روی عرشه قرار می‌گیرند،استفاده می کنند.
هایپرلوپ، معلق میان خلأ
هایپرلوپ (اَبَرچنبر)، گونه جدیدی از ترابری تندرو است که توسط رابرت گودارد در سال ۱۹۰۴ بر پایه قطار مغناطیسی مطرح شد و توسط ایلان ماسک بنیان گذار شرکت تسلا موتورز و نیز گروه ویرجین هایپرلوپ به مراحل اجرایی نزدیک شده است. در هایپرلوپ کپسول‌هایی داخل لوله‌هایی که در آن شرایط خلأ حکم‌فرماست (تا اصطکاکی در کار نباشد) قرار می‌گیرند که سرعتی بیش از ۱۲۲۰ کیلومتر بر ساعت دارد. هایپرلوپ با استفاده از فشار هوایی که از عقب وسیله وارد و از خروجی‌های پایین آن به بیرون رانده می‌شو،د حرکت می‌کند. البته تا اجرایی شدن و بهره‌برداری از آن زمان بسیاری مانده است، چراکه هزینه بهره‌برداری از آن هم اکنون ۷۰ میلیارد دلار است که باید کاهش یابد و موانع زیست‌محیطی بسیاری مانند آلودگی صوتی و... در راه آن قرار دارد.
پهپادهای مسافربری خودران ولی خطرناک
پهپادها یا پرنده‌های هدایت‌پذیر، تقریبا یکی از جدیدترین وسایل حمل و نقل جهانی هستند که به بهره‌برداری رسیده‌اند. گذشته از کاربردهای نظامی، علمی، باربری، اقتصادی و... این وسایل، شرکت‌های فناوری مدتی است روی قابلیت حمل و نقل مسافر توسط این وسیله‌های پروازی بررسی و کار می‌کنند. به نظر می‌رسد استفاده از این فناوری، یعنی حمل و نقل مسافر با پهپادهای خودران، نهایتا تا سال 2030 به نتیجه برسد. با این همه کارشناسان صنعت هوایی نگرانی‌های خود را از مشکلات و حوادث احتمالی این تصمیم و فناوری، ابراز می‌کنند.
به نام آن که به من آموخت عشق را تا دوست روز بهم گفت :