افسانه‌های فوتبال
پرونده
افسانه‌های فوتبال
مروری بر فهرست برترین‌های تاریخ فوتبال جهان به انتخاب مجله معتبر «فرانس فوتبال» و جزئیات جالبی از آن
سید مصطفی صابری | روزنامه‌نگار - یکی دو روزی است فضای مجازی کشورمان پرشده از تصاویر تیم منتخب تاریخ فوتبال جهان به انتخاب مجله «فرانس فوتبال» که متولی جایزه معتبر توپ طلا هم هست و به‌دلیل همین انتخاب‌هایش جایگاه ویژه‌ای در فوتبال جهان دارد. اما جالب است بدانید این انتخاب 3 سال قبل توسط فرانس فوتبال اعلام شد و کارشناسان این مجله با انتخاب 110 بازیکن برتر تاریخ فوتبال جهان، سه تیم منتخب اول، دوم و سوم را برگزیدند که حالا تصویری از تیم اول در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌های ورزشی کشورمان پربازدید شده است. ما در این مطلب با توجه به جایگاه ویژه فرانس‌فوتبال بین علاقه‌مندان این ورزش در جهان، سراغ این فهرست جذاب رفتیم و تیم‌های منتخب را یکی یکی بررسی کردیم. با ما باشید.
ویژگی خاص تیم منتخب تاریخ فوتبال
هر سه تیم منتخب «فرانس فوتبال» ترکیبی با 3 دفاع، 4 هافبک و 3 مهاجم دارند. در حقیقت این ترکیب‌ها یک ویژگی خاص دارند و نوع نگاه‌شان به فوتبال کمی زیادی کلاسیک است و برای همین بازیکنان در سیستم‌های جدید در پست‌های خاصی مثل وینگر، هافبک دفاعی تخریبی و... چندان دیده نشدند. به‌طور مثال در انتخاب فرانس فوتبال ژاوی بهترین هافبک دفاعی انتخاب شده درحالی‌که می‌دانیم هافبک تهاجمی بود یا مارادونا و پله به‌عنوان هافبک تهاجمی انتخاب شدند و در تصویر شماتیک از بهترین‌های تاریخ هم در پست هافبک چپ و راست حضور دارند در حالی‌که می‌دانیم هافبک تهاجمی یا مهاجم کاذب بودند و پشت سر مهاجمان بازی می‌کردند. یا کافو و مالدینی در سیستم سه دفاعی این ترکیب دفاع یارکوب میانی هستند در حالی‌که عملاً در سیستم‌های 4 دفاعی مدافع چپ و راست محسوب می‌شدند. در حقیقت «فرانس فوتبال» 11 بازیکن برتر را با حذف یک دفاع میانی و اضافه کردن آن یک نفر به مهاجمان انتخاب کرده و بعد این نفرات را فارغ از پست‌شان در ترکیب چیده است. اما حتی این اشکال هم چیزی از اعتبار و جذابیت این انتخاب‌ها که همگی نوابغ تاریخ فوتبال هستند کم نمی‌کند.
با 11 مرد برتر تاریخ آشنا شوید
لئو یاشین عنکبوت سیاه
دروازه‌بان اسطوره‌ای تیم ملی شوروی که هرچند فقط در یک تیم از کشورش بازی کرد و هیچ‌وقت پایش به تیم‌های بزرگ باشگاهی باز نشد اما آن‌قدر در جام‌های جهانی درخشش‌های ویژه داشت که نامش به‌عنوان بهترین دروازه‌بان تاریخ فوتبال ثبت شد. او در دوران فوتبالش 150 پنالتی گرفت، در نصف بازی‌هایش کلین‌شیت کرد و برنده توپ طلای فوتبال جهان هم شد. با این‌همه پیدا کردن یک فیلم خوب و با کیفیت از درخشش او خیلی دشوار است.
بکن‌بائر قیصر فوتبال آلمان
یک مدافع وسط پابه‌توپ و طراح. تصویری که این روزها از مدافعین وسط به‌عنوان بازیکنانی خشن، بدون تکنیک و ساده دارید، دور بریزید. بکن‌بائر طراح حملات تیمش از مرکز دفاع بود. بازیکنی که حتی با کتف مصدوم و بسته شده هم بازی می‌کرد. نابغه‌ای که به‌عنوان بازیکن و مربی قهرمان جام‌جهانی شد و اسطوره بی‌نظیر فوتبال کشورش است.
کافو دفاع راست دوست‌داشتنی
بازیکنی که تجربه 3 بار حضور در فینال جام‌جهانی را دارد. او سال 94 با برزیل قهرمان شد، سال 98 در فینال مغلوب فرانسه شدند و سال 2002 به‌عنوان کاپیتان زردپوشان به لطف درخشش رونالدو، ریوالدو و رونالدینیو جام قهرمانی را بالای سر برد. یک مدافع راست تکنیکی و بی‌نظیر که زوج مالدینی در میلان هم بود و در قامت بازیکن ملی و باشگاهی، دو دهه خاطره‌سازی از او را به‌یاد داریم.
مالدینی خوش‌تیپ و تکرار نشدنی
دفاع چپ وفادار میلان که در تیم ملی هم درخشش ویژه‌ای داشت. یک دفاع چپ خوش‌تیپ، دوست‌داشتنی، با تکل‌های بی‌نظیر، نفوذهای وحشتناک و صخره‌ای که در کنار نستا، باره‌زی و کافو در میلان تیمی رویایی و دست‌نیافتنی ساخته بودند.
ژاوی فرمانده و مغز متفکر
ژاوی نیازی به تعریف ندارد، یک مغز متفکر تمام عیار که نبض بازی در میانه‌میدان را با کمک زوجش در خط هافبک یعنی اینیستا در دست می‌گرفت، در کمترین فضای ممکن می‌توانست بازی کند، پاس بدهد و مهاجمانی چون مسی، اتوئو، سوارز و... را راه بیندازد.
ماتئوس رفیق و رقیب مارادونا
ماتئوس و مارادونا دو کاپیتان و دو هافبک وسط تیم‌های آلمان و آرژانتین که در دو جام‌جهانی 86 و 90 دو فینال جالب را روبه‌روی هم بازی کردند. ماتئوس آن‌قدر برای مارادونا احترام قائل بود که در فینال 90 به‌خاطر او پنالتی تیمش را نزد. مارادونا هم که مقابل فوق‌ستاره‌های زیادی بازی کرده بود ماتئوس را جدی‌ترین و بهترین رقیبش می‌دانست. کاپیتان صورت یخی آلمان‌ها که قهرمانی در جام 90 را با این تیم تجربه کرده بود شاید برای نسل جدید فوتبال‌دوستان شناخته شده نباشد. یک رهبر خوش فکر در میانه میدان که قدرت‌بدنی بالا و شوت‌های سهمگینی داشت. شاید خیلی‌ها فکر کنند در این فهرست باید جای ماتئوس و زیدان تغییر می‌کرد تا زیدان در تیم اصلی فرانس‌فوتبال باشد. اما آن‌هایی که فوتبال را در دهه های 80 و 90 میلادی دنبال می‌کردند می‌دانند کاپیتان ژرمن‌ها به‌رغم آن‌که بازیکنی فانتزی نبود و بازی‌اش چشم‌نواز نبود اما چه کیفیت خاصی ارائه می‌کرد.
مارادونا عصیان محض نابغه
نمی‌شود فهرستی از بهترین‌ها را جمع کرد اما نام مارادونا در آن نباشد. نابغه‌ای که شاید استمرار و رفتار حرفه‌ای خیلی از فوق‌ستاره‌های امروزی را نداشت اما به‌تنهایی یک تیم بود و اگر اراده می‌کرد می‌توانست نتیجه هر بازی بزرگی را رقم بزند. بیشتر علاقه‌مندان به‌فوتبال او را بهترین بازیکن تمام تاریخ فوتبال می‌دانند. هرچند برزیلی‌ها با این ایده مخالف و معتقدند پله بازیکن شایسته‌تری بوده اما مارادونا به‌دلیل شخصیت خاصی که داشت و دیدگاه‌های سیاسی‌اش هم در جهان محبوب بود، درگذشتش دنیای فوتبال را غم‌زده کرد.
پله ورزشکاری که فوتبال را به‌هنر تبدیل کرد
درباره پله ادعایی مطرح می‌شود که قطعاً گزاف نیست. می‌گویند فوتبال تا قبل از او یک ورزش بود اما بعد از آن تبدیل به یک هنر شد. پله به شماره 10 در فوتبال اعتبار داد. فاتح جام‌جهانی شد. بازیکنی که در 17 سالگی در جام‌جهانی درخشید و تا پایان دوران فوتبالی‌اش نمایشی دلچسب ارائه کرد تا نمادی باشد از سبک خاص فوتبال برزیل.
مسی جادوگر کوچک
فوتبال‌دوستان طی سال‌های اخیر خیلی خوش‌شانس بودند که شاهد رقابت تماشایی دو نابغه فوتبال یعنی مسی و رونالدو بودند. رقابتی که جذابیت فوتبال را به‌اوج رساند و در بیشتر مقاطع این رقابت، پسر ریزقامت آرژانتینی برنده ماجرا بود. کسی‌که فرارهای انفجاری‌اش در روزهای اوج می‌توانست چشم تماشاگران را جادو کند و در مجموعه افتخاراتش قهرمانی جهان را کم داشت که به آن هم رسید. عنوانی که چنان اعتباری برای مسی داشت که در سال کم‌فروغ فوتبالی او، توپ طلا را برایش به ارمغان آورد.
رونالدو چاقالوی دوست‌داشتنی
فوق‌ستاره‌ای که در 19 سالگی بهترین بازیکن جهان شد. روزی که در لالیگا 8 بازیکن حریف را دریبل زد مربی تیم مقابل گفت او یک مریخی است. رونالدوی برزیلی بامزه، خوش تکنیک، گلزن و مهارنشدنی بود. افسوس که مصدومیت‌های زیاد مانع از درخشش او در فوتبال دنیا شد. بازیکنی که به‌رغم همان مصدومیت‌های کهنه در جام‌جهانی 2002 با 8 گل آقای گل شد و قهرمانی را با برزیل تجربه کرد.
کریس رونالدو تو از خودراضی نیستی
بیشتر فوتبال دوستان دنیا کریس رونالدو را یک بازیکن با استمرار بی‌نظیر، تلاش ستودنی و تمام نشدنی می‌دانند. بازیکنی که هنوز در این سن و سال، اگر در حضورش مسی را تشویق کنند، عصبی می‌شود. هر‌قدر مسی بهترین بودنش را مدیون نبوغش است؛ کریس رونالدو مزد تلاش ویژه‌اش را می‌گیرد. کریسی که در نگاه اول از خودراضی به‌نظر می‌رسد اما حضور کوتاهش در ایران برای بازی با پرسپولیس باعث شد نگاه‌مان درباره او تغییر کند. رفتار گرم او با هواداران ایرانی به‌خصوص فاطمه حمامی چیزی بود که ما از بازیکنان خودمان هم ندیده بودیم چه رسد به فوق‌ستاره‌ای در قواره او.
تیم دوم تاریخ به انتخاب فرانس فوتبال
همان‌طور که گفتیم فرانس فوتبال 110 بازیکن را در پست‌های مختلف انتخاب کرد و بعد در آرایشی 3-4-3 این بازیکنان را در سه تیم رویایی ارنج کرد. تیم دوم هم پر است از بازیکنان دوست‌داشتنی. دروازه‌بان این تیم بوفون است. یک فوتبالیست خوش‌اخلاق و تمام نشدنی که حتی بعد از 40 سالگی هم می‌درخشید. مدافع آخر این تیم هم فرانکو باره‌زی کاپیتان تیم ملی ایتالیا در دهه 90 است. باره‌زی در آن تیم رویایی میلان کاپیتان بود. مالدینی، دونادونی، آلبرتینی، پاپن، فن‌باستن، گولیت، ریکارد و کاستاکورتا از دیگر عناصر ثابت آن تیم بودند. با این حساب عجیب نیست از آن روزها این قدر خاطره داشته باشیم. دفاع راست این تیم هم کارلوس آلبرتو که کاپیتان برزیل رویایی بود که قهرمان جام 1970 شد. اما مدافع چپ این تیم هم یک برزیلی دیگر است که به‌شدت محبوب و خاص است. روبرتو کارلوس که با آن شوت‌های ویرانگرش قوانین فیزیک را هم نقض می‌کرد. قوسی که کارلوس به توپ می‌داد باورنکردنی و تکرار نشدنی است. در خط هافبک، باز هم یک ایتالیایی جنتلمن دیگر را می‌بینیم یعنی آندرا پیرلو. او هم مثل بوفون بازیکنی از تیم دوست‌داشتنی ایتالیاست که قهرمان جام جهانی 2006 شد. پیرلو یک مهندس واقعی و استاد ضربات کاشته بود. در کنار او در این خط فرانک رایکارد هلندی قرار دارد. یک هافبک میانی خشن که در زمان بازی پرحاشیه بود اما بعدها تبدیل به یک مربی صاحب‌سبک شد. آلفردو دی‌استفانو یک هافبک آرژانتینی که برای تیم ملی اسپانیا بازی کرد، بال چپ این تیم است. دی‌استفانو هم به‌دلیل ترافیک خط حمله در این تیم رویایی به‌عنوان هافبک معرفی شده. او سال‌ها بهترین گلزن تاریخ رئال بود تا این‌که رائول و بعدها کریس رونالدو رکوردش را شکستند. در خط حمله این تیم ابتدا به نام گارینشای برزیلی برمی‌خوریم. یک بازیکن قدیمی که می‌گویند سلطان دریبل زدن بوده است. سبک خاصی در دریبل ابداع کرده بود و راحت یک به یک همه را از پیش‌رو برمی‌داشت. در نوک خط حمله یوهان کرایوف اسطوره هلند قرار دارد. یک مغز متفکر، رهبر و مربی که داخل زمین بود و سبکی از فوتبال مبتنی بر پاس‌های کوتاه را ابداع کرد که سال‌ها بعد پپ گواردیولا بازیکن بارسا و شاگرد خود کرایوف ارتقایش داد. کرایوف در جایگاه مربی هم نقش موثری در تحول فوتبال اسپانیا داشت. در هلند هم طرفداران زیادی داشت و حتی در مقطعی برخی بازیکنان در اعتراض به‌این‌که او سرمربی تیم‌ملی نشده حاضر به بازی در تیم ملی نشدند. مهاجم دیگر این تیم هم رونالدینیو است. شاعر فوتبال با دریبل‌هایی که هر کدام شبیه یک اثر هنری بودند. پسری با لبخندهای شیرین و فوتبالی چشم‌نواز.
جای چه کسانی خالی بود؟
در ترکیب تیم سوم بهترین‌های تاریخ فوتبال هم با نام نویر درون دروازه مواجه می‌شویم. سرخیو راموس مدافع مستحکم و گلزن رئال و تیم ملی اسپانیا مدافع این تیم است. فلیپ لام و پائول برایتنر هر دو از آلمان دیگر مدافعان این ترکیب هستند. در خط هافبک نسکینز هلندی، دی دی هافبک تکنیکی برزیلی در مرکز هستند. در دو سمت، نام‌های آشناتر و جدیدی می‌بینیم یعنی پلاتینی اسطوره تیم ملی فرانسه در راست و آندرس اینیستا در چپ. جرج بست و تیری آنری مهاجمان کناری این تیم هستند و در نوک حمله یک هلندی توانمند به‌نام فن‌باستن را می‌بینیم. کسی‌که اگر در 31 سالگی و به‌خاطر مصدومیت‌های زیاد از فوتبال خداحافظی نمی‌کرد می‌توانست جایگاه بهتری داشته باشد. اما این فهرست سه‌گانه نام‌های بزرگی کم داشت که لازمه اضافه شدن هرکدام این بود که نام بزرگ دیگری کم شود. دروازه‌بانان مثل اشمایکل و کاسیاس می‌توانستند گزینه‌های دیگر باشند. در خط دفاع نوابغی مثل ماتیاس سامر، رونالد کومان، کاناوارو، نستا و فن دایک. در بین مدافعین کناری تورام، برمه، مارسلو و... در بین هافبک‌های وسط لوکا مودریچ مغز متفکر رئال، ردوندوی آرژانتینی با آن تکنیک منحصر به‌فرد یا سیدروف با آن انرژی تمام نشدنی. بین هافبک‌های تهاجمی یا مهاجمان مکمل و سایه باجیو، گولیت، کاکا، نیمار، فیگو و توتی خاطره‌ساز و توانمند بودند. در بین مهاجمان نوک هم گرد مولر آلمانی با آن آمار خیره‌کننده، اوزه‌بیوی پرتغالی، روماریوی برزیلی، زالاتان، برکمپ، لواندوفسکی و ... می‌توانستند بنا به سلیقه‌های متفاوت کارشناسان جزو این تیم‌های رویایی باشند. حتی اگر این فهرست 10 سال دیگر بازبینی شود فوتبالیست‌هایی مثل امباپه، هالند، شوآمنی و... می‌توانند نامزدهای جدی این تیم‌های رویایی باشند. نظر شما چیست؟
به نام آن که به من آموخت عشق را تا دوست روز بهم گفت :