عابديان-اختلالات گوارشي با نشانه هاي مختلفي افراد را درگير خود مي كند كه با مراجعه به پزشك متخصص و بررسي دقيق مي توان از شدت اين علايم كاست.
مريم باقريان ٣٠ سال دارد و مي گويد: به دليل مشغله كاري كه دارم به طور مرتب از غذاهاي آماده و كنسرو شده استفاده مي كنم بيشتر اوقات به سنگيني و سوزش معده دچار مي شوم.ليلا زمردي ٣٥ ساله مي گويد: سال هاست از ناراحتي معده رنج مي برم و هيچ دارويي نتوانسته درد معده ام را آرام كند و براي كاهش دردهاي غيرقابل تحمل به داروهاي گياهي روي آورده ام.امير جوان كه ٢٥ سال دارد مي گويد: اضطراب و استرس، مشكلات گوارشي مرا چند برابر كرده است و به خاطر يبوست و سوء هاضمه، ناچار به رعايت برخي رژيم هاي غذايي هستم.
علي ذاكري ٤٠ ساله هم مي گويد: من از ترش كردن و سوزش سر معده رنج مي برم و نمي دانم چگونه مي توانم از اين مشكل پيش گيري كنم و از خوردن هيچ غذايي لذت نمي برم.يك پزشك متخصص داخلي مي گويد: بيماراني كه اختلالات گوارشي دارند، با علايم متعدد و متنوعي مانند درد شكم، تهوع، استفراغ، نفخ، سكسكه، سوزش سردل و پشت استخوان جناغ، صداهاي شكمي بيش از حد، دل پيچه، اسهال، يبوست، خونريزي هاي گوارشي، گير كردن لقمه غذا در مري و احساس درد در حين بلع و ... به پزشك مراجعه مي كنند.دكتر علي رضازاده مي افزايد: ترش كردن از شايع ترين بيماري هاي گوارشي است كه از ريفلاكس يا برگشت اسيد و محتويات معده به مري ناشي مي شود.
وي تصريح مي كند: ترش كردن به طور معمول با علايمي چون سوزش سردل و پشت استخوان جناغ همراه است و اگر ميزان ريفلاكس شديد باشد، ممكن است برگشت محتويات معده حتي تا به قسمت بالاي مري هم برسد.به طور طبيعي دريچه اي بين مري و معده وجود دارد كه مانع از برگشت اسيد از معده و مري مي شود ولي در بعضي افراد كار اين دريچه مختل شده و نمي تواند به طور كامل مانع برگشت اسيد شود.در اين حالت اسيد و محتويات معده باعث آسيب مخاط مري شده و بيمار با سوزش سردل مواجه مي شود.
رضازاده مي گويد: اگر اين مشكل درمان نشود، با گذشت زمان منجر به آسيب هاي جدي تر از جمله تنگي مري شده و در دراز مدت مي تواند به غده بدخيمي تبديل شود كه با مراجعه و درمان به موقع مشكلات ابتدايي و سطحي مي توان از عوارض و بيماري هاي مزمن گوارشي جلوگيري كرد. از سوي ديگر عادات و رفتارهاي غذايي نادرست باعث تشديد عمل ريفلاكس يا ترش كردن مي شود كه اگر افراد اصول صحيح تغذيه اي را رعايت كرده و توصيه هاي پزشكان را عملي كنند، بدون دارو مي توان درصد بالايي از ناراحتي ها و مشكلات گوارشي را برطرف كرد.
دكتر رضازاده مي گويد: افرادي كه ترش مي كنند بايد از مصرف چاي به همراه غذا پرهيز كرده و حداقل نيم تا يك ساعت قبل و بعد از غذا چاي ننوشند. اين افراد بايد از مصرف سيگار، شكلات و شيريني هاي حاوي كاكائو، نوشابه هاي گازدار و ساير مايعات به مقدار زياد، خودداري كرده و تا جايي كه ممكن است از مركبات نيز كمتر استفاده كنند.اضطراب، استرس و مصرف غذاهاي پرچرب هم عمل ريفلاكس را تشديد مي كند كه بهتر است افراد بيمار از آن ها اجتناب كنند.بهتر است افراد مستعد، با معده پر دراز نكشند و هنگام خواب به پهلو يا پشت خوابيده و زير سرشان را بلند كنند.وي عنوان مي كند: علايم بسياري از بيماران با رعايت موارد گفته شده، بهبود يافته و نياز به درمان دارويي توسط پزشك ندارند.از ديگر اختلالات گوارشي مي توان به سوء هاضمه اشاره كرد كه افراد دچار سوءهاضمه به طور معمول در هضم غذا مشكل دارند.
دكتر رضازاده مي گويد: سوءهاضمه با علايمي چون نفخ، اتساع و درد شكم، احساس سيري زودرس و ... بروز مي كند كه علت آن عادات و رفتارهاي غذايي نادرست است.استرس و اضطراب بيشترين نقش را در بروز اين اختلال دارد و در افرادي كه اختلالات عصبي دارند نظم و عملكرد طبيعي دستگاه گوارش كه مسئول هضم و جذب غذاست، برهم مي خورد.
وي توصيه مي كند: افراد مبتلا بايد از استرس و اضطراب اجتناب كرده همچنين از مصرف سيگار و خوردن مواد غذايي نفاخ مانند پياز و حبوبات و ساير مواد غذايي كه باعث تشديد نفخ و سوء هاضمه بيمار مي شود، پرهيز كنند.
وي تصريح مي كند: زخم معده و اثني عشر نيز از بيماري هاي دستگاه گوارش است كه با دردهاي خفيف تا شديد شكمي، تهوع، استفراغ، بي اشتهايي و ... همراه است.
وي بيان مي كند: اضطراب و استرس، عادات غذايي غلط، استعمال سيگار، مصرف بي رويه و سرخود داروها و مسكن ها نقش به سزايي در ايجاد ورم و زخم هاي معده و اثني عشر دارد كه باعث افزايش ترشح اسيد معده و كاهش دفاع مخاطي آن مي شود.افراد مبتلا بايد از مصرف خودسرانه داروها و آنتي بيوتيك ها اجتناب و دوره درمان بيماري خود را كامل كرده و استرس محيط زندگي و كار را كم كنند در غير اين صورت بيماري به انواع شديد و گاهي بدخيمي تبديل مي شود.
وي خاطرنشان مي كند: سندرم روده تحريك پذير يا كوليت عصبي هم از شايع ترين بيماري هاي گوارشي است كه با علايمي مانند دردهاي مبهم شكمي، نفخ، يبوست، افزايش صداي روده ها، اجابت مزاج نامنظم (گاه به صورت اسهال و گاه به صورت يبوست) همراه است.
اين بيماري به طور معمول در خانم هاي جوان شايع تر است و از خصوصيات مهم آن همراه بودن ساير علايم عصبي مانند سردرد، تپش قلب، اختلالات خواب، دلهره و اضطراب مي باشد.
دكتر رضازاده مي گويد: مهم ترين راه درمان اين بيماري آن است كه پزشك با معاينه و انجام آزمايش ها، مطمئن شود كه فرد مشكل ديگري به جز سندرم روده تحريك پذير ندارد.
در اين حالت پزشك به بيمار اطمينان مي دهد كه مشكل جسمي نداشته و فقط بايد اضطراب و استرس را كاهش دهد و همين كه بيمار مطمئن شود كه مشكل مهمي ندارد بخش عمده اي از درمان انجام شده است.
وي مي افزايد: قسمتي از اختلالات گوارشي كه باعث نگراني مردم مي شوند، سرطان هاي دستگاه گوارش فوقاني هستند كه متاسفانه در كشور ما به خصوص در استان هاي شمالي كشور بروز آن ها شايع تر است(سرطان مري و معده).عادات غذايي نقش ويژه اي در بروز اين بيماري دارد چون سرطان هاي دستگاه گوارش فوقاني علايم واضح و اختصاصي ندارند و با علايم ساير اختلالات گوارشي تشابه دارند، دير تشخيص داده مي شوند و تشخيص ديرهنگام مانعي براي درمان قطعي به حساب مي آيد.
وي عنوان مي كند: از علايم بدخيمي ها مي توان به كاهش وزن، گيركردن لقمه غذا، درد همراه با بلع غذا، درد شكم و بي اشتهايي اشاره كرد.
علايم فوق به طور قطع مختص سرطان ها نيست و خيلي از افراد با داشتن اين نشانه ها، سرطان نداشته اند و به نوع خوش خيم آن دچار بوده اند كه تشخيص آن به عهده پزشك است.وي خاطرنشان مي كند: استعمال سيگار و تنباكو، مصرف مايعات داغ (در سرطان مري) عادات غذايي غلط مانند مصرف غذاهاي آماده (كالباس، سوسيس به خصوص اگر كالباس به صورت سرخ كرده مصرف شود) و خوردن غذاهاي پر چرب از علت هاي ابتلا به سرطان هاي دستگاه گوارش است.
دكتر رضازاده مسائل ژنتيكي، درمان نكردن به موقع اختلالات گوارشي سطحي مانند ترش كردن، استرس و اضطراب بيش از حد، مصرف آب هاي غيربهداشتي حاوي نيتريت را از ساير دلايل بروز سرطان هاي گوارشي ذكر كرده و مي گويد: با مراجعه به موقع به پزشك و تشخيص بيماري در مراحل اوليه مي توان درمان مناسب انجام داده و از شيوع سرطان ها كاست.با توجه به اين كه به غذاهاي آماده و كنسرو شده مواد شيميايي و افزودني هاي خاصي به منظور افزايش مدت زمان نگهداري اضافه مي كنند و اين مواد باعث ايجاد ناراحتي هاي گوارشي مي شوند، بهتر است مصرف اين نوع غذاها را به حداقل برسانيم.وي مي گويد: به دليل رعايت نكردن استانداردهاي لازم در تهيه روغن هاي سرخ كردني و بهداشتي نبودن روش هاي طبخ غذا در رستوران ها، بهتر است از غذاهاي آماده مانند همبرگر، سوسيس و كالباس كه عوارض گوارشي هم دارد، استفاده نكنيد.
بايد هرگونه اختلال گوارشي را جدي گرفت و از درمان خودسرانه اجتناب كرده و با مراجعه به پزشك و تشخيص زود هنگام از بروز بيماري هاي مزمن كاست.