"در فصل برداشت علوفه و قبل از فرا رسيدن سرما نسبت به خريد و دپوي علوفه مورد نياز دام خود اقدام كنيد.
"مكان هاي دامداري و نگهداري دام خود را در زمستان به گونه اي پيش بيني كنيد كه در صورت بروز برف و بوران و كولاك امكان دسترسي به محل هاي دامداري وجود داشته باشد.
"قبل از بروز هر گونه مشكل از نظر سرما و كولاك، سوخت وسايل گرما زا را در محل دامداري پيش بيني كنيد.
"محل هاي دامداري را به گونه اي طراحي كنيد كه در زمستان آفتاب گير بوده و كوران نداشته باشد.
"از آن جايي كه خيس بودن كف دامداري تاثير بسيار سوئي بر سلامت دام ها دارد لذا بايد بستر دامداري را خشك نگه داريد.
"تاسيسات آب به گونه اي طراحي و احداث شود تا در صورت بروز سرما و يخ بندان از وارد شدن خسارت يا تركيدگي لوله و يخ بستن مخازن آب جلوگيري شود.
"با توجه به اين كه اواسط زمستان فصل زايش دام هاي سبك است پيش بيني لازم براي مهيا كردن محل زايش دام ها و گرم نگه داشتن بره و بزغاله ها انجام شود.
"در زمستان با محدود شدن منابع غذايي در طبيعت امكان حمله وحوش به دام ها بيشتر است لذا حفظ و حراست از دام ها با احداث اماكن دامي مناسب ضروري تر است.
"بام اماكن دامي سنتي نياز به ايزوله دارد لذا قبل از فصل بارندگي نسبت به بهسازي و نوسازي اماكن دامي و ايزوله سقف دامداري ها اقدام شود تا بارش برف و باران موجب تخريب اماكن دامي نشود.
"تهويه و خشك بودن بستر و آفتاب گيري محل دامداري از شرايط لازم براي سلامت دام محسوب مي شود بنابراين بايد به اين موارد توجه شود.
"دامنه حرارتي مناسب براي آسايش دام ها(گوسفند) ٢٠-٥ درجه سانتي گراد است لذا حرارت دامداري ها نبايد از دماي مذكور كمتر باشد.
"دماي آب آشاميدني دام ها در سلامت دام بسيار مهم است و نبايد كمتر از ٤ درجه سانتي گراد باشد.
"فضاي لازم براي نگهداري دام ها در حفظ سلامتي دام، افزايش بازدهي و اعلام مديريت بسيار مهم است فضاي مناسب براي نگهداري هر راس گوسفند يك متر مربع و گاو شيري ٦ متر مربع است كمتر از اين ميزان باعث صدمه ديدن دام به ويژه دام ها آبستن مي شود و تغذيه دام ها در فضاهاي تنگ با اشكال مواجه مي شود و چنان چه فضا بيشتر از حد معمول و لازم باشد باعث تحرك زياد دام و پرت انرژي مي شود.
"رطوبت قابل قبول در واحدهاي دامداري ٧٥-٥٠درصد است كمتر از اين مقدار باعث ايجاد گرد و غبار و آسيب به دستگاه تنفسي و فضاي بيش از حد نيز باعث بروز اشكال در بستر و فضاي دامداري مي شود لذا در زمستان با كنترل تهويه بايد رطوبت را در حد قابل قبول حفظ كرد.
"دام داران نسبت به بيمه دام هاي خود اقدام كنند تا در صورت مرگ و مير ناشي از حوادث غيرمترقبه بتوانند غرامت دريافت كنند.
محمدرضا ساساني- كارشناس دامپروري مديريت جهاد كشاورزي فردوس